AYAŞ DUTU

Beyaz Dut

Meyvesi, yaprağı, odunu, kabuğu, kökü ile yıllardır yöremizde, insanından hayvanına, börtü böceğinden kurdu kuşuna, sessiz sedasız hizmet veren kutsal ağacın meyvesi Ayaş dutu.

photos from 09 May 2011 005
Lezzetiyle ün salmış dut meyvesi, yaş haliyle, kuru haliyle, orcik, pestil ve ya pekmez haliyle tüketilebileceği gibi ilaç sanayinde, kozmetik sanayinde(krem, şampuan, diş beyazlatıcı), alkollü içecek ve fermente ürünler imalatında(dut rakısı, şarabı, sirkesi), tatlandırıcı imalatında(şeker yerine), bebek maması olarak, hazır gıda maddelerinde kıvam artırıcı olarak, kullanılabileceği gibi duttan kağıt üretimi ve çuval yapımında, yemeklik mantar üretiminde, kağıt ve çuval üretiminde, bio-etanol üretiminde ve tabii ki ipek böcekçiliğinde kullanılır.

10

Türkiyede de çok yaygın olarak tüketilen ve çok sevilan dut, Çin’den dünya üzerine yayılmış meyvesi çok yararlı bir bitkidir. Özellikle Ayaş dutu çok meşhurdur.
Kalsiyum, demir, B1, B2 ve C vitamini yönünden zengin olan dutun birçok hastalığa iyi geldiği biliniyor. Beyaz dut ateş düşürücü ve idrar söktürücü etkiye sahip, vücutta biriken suyu boşaltır. Aç karnına yenen beyaz dut bağırsak  solucanlarını döker. Dutun taze yaprakları ile derideki yaralara ve burundaki kanamalara tampon yapılırsa kanamalar durur. Ne şekilde tüketilirse tüketilsin iyi bir kan yapıcıdır. Sabah aç karnına yenir ve üzerine su içilirse bağırsakların çalışması temin edilir.

Beyaz dutun 15-20 gram yaprağı 3 su bardağı su ile kaynatılırsa iyi bir idrar söktürücü olduğu görülür. Bu terkip aynı zamanda ateş düşürür. İştah artırır, enerji verir.

Pekmezi, kansızlığa, ülser ve benzeri mide rahatsızlıklarına, kemik erimesine, astıma bronşite, bebeklerin gelişmesine ve büyümesine, kış aylarında vücut direncini artırmaya, sporcuların ihtiyaç duydukları enerjiyi sağlamaya, çocukların zekâ gelişimine iyi geldiği bilinmektedir.
Dut pekmezinin 100 gramının sağladığı enerji ve besin besin öğeleri, %0.1 yağ, %70.6 karbonhidrat, %4 kalsiyum, %0.1 demir ve Vitamin-A, Vitamin-B1, Vitamin-B2 içeriyor. 100 gram pekmezin sağladığı enerji ise 293 kaloridir.

Sırasıyla pekmezde bulunan vitaminlerin ne işe yaradığına bir göz atalım.

Demir ve kalsiyum, gibi bazı minerallerin emilimi ve kanda oksijeni taşıyan kırmızı kan hücrelerinin ve çeşitli enzimlerin üretimi için gereklidir. Ayrıca, bağışıklık sistemini de güçlendirir.  Günlük ihtiyaç 8-10 mg kadardır. Bu miktar gebelik, emzirme ve adet dönemlerindeki kadınlarda biraz daha fazladır.

Yararları; hemoblobin yapımı, metabolizmanın uyarılmasına yarayan enzimlerin yapılmasını sağlar.
Eksikliği; Kansızlık, oksijen kullanımında yetersizlik.

12

Kara Dut

mulberry

İçerisinde su, glikoz, serbest asid, yağlar, tuzlar, zamk, albüminli maddeler, küller, tanen, renkli madde, süksinik asit ve nihayet A ve C vitaminleri bulunur.
Vücuda kuvvet ve serinlik verir, yumuşatıcı, toksinleri atıcı, besleyici hassaları vardır ve nihayet diş etlerinin kanamasını önler. Zayıflıkta, kanamaya istidadı olanlarda, kabızlıkta ve nihayet anjinlerde kullanılır.Aft, anjin ve diş etleri iltihabında çok kullanılan bir ilaçtır. Dut şurubu yine bu hastalıklarda halk tarafından kullanılmaktadır. Çok olmuş meyveler kabızlığa çok iyi gelir. Aksine ham olanları kabız yapar ve ishallerde kullanılır. Anjinlerde, diş eti iltihaplarında ve aft hastalığında şurubu yapılır ve bununla ağız günde 5-10 kez gargara yapılır. Şeker hastalığına karşı yaprakları kullanılır. Bunun için yapraklar kaynatılır ve kaynamış sudan günde 2-3 bardak içilir.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA